Mencius

Selepas Confucius, Mencius ialah seorang tokoh besar Konfusianisme yang penting. Beliau tersenarai antara yang paling terkenal kerana karyanya, buku "Mencius". Dikatakan beliau ialah murid kepada cucu Confucius. Seperti Confucius, para sarjana juga berselisih pendapat tentang tahun kelahiran dan kematiannya. Beliau dilahirkan di Shandong, kira-kira 30 kilometer dari tempat kelahiran Confucius. Dikatakan beliau membesar berhampiran sebuah sekolah dan sejak kecil meniru pelajar serta guru, lalu jatuh cinta akan pembelajaran. Beliau hidup dalam zaman yang bergelora, iaitu Zaman Negara Berperang (475–221 SM). Negara-negara besar sentiasa menelan negara lain, dan Qin khususnya berusaha menakluki seluruh wilayah. Pegawai istana memerlukan kebijaksanaan untuk menghadapi keadaan yang berbahaya. Satu langkah yang salah boleh bermakna kematian atau kehilangan kuasa. Oleh itu, pemerintah setiap negeri feudal sering menampung atau melantik sarjana dan ahli falsafah sebagai penasihat serta pegawai. Pencapaian Mencius yang paling terkenal ialah menulis sebuah karya yang menghuraikan falsafah Konfusianisme, yang juga bertajuk "Mencius". Beliau pernah berkhidmat sebagai pegawai di negeri Qi yang lebih kuat. Beliau mengajar tafsirannya sendiri tentang ajaran Konfusianisme, serta falsafah politik yang lebih mudah diterima oleh pemimpin kerajaan berbanding ajaran Confucius sendiri, kemudiannya bersara.
Falsafah Politik
Pada zaman beliau hidup, terdapat perdebatan falsafah dan agama yang sengit antara pelbagai aliran pemikiran Zaman Negara Berperang. Bagaimanakah manusia patut bertindak? Mengapakah manusia bertindak? Bagaimanakah istana yang memerintah patut mentadbir? Jawapan kepada persoalan-persoalan ini bukan sekadar perbincangan di atas kertas. Negeri-negeri feudal sentiasa ditelan, raja-raja dibunuh dan dikalahkan. Bagaimanakah seseorang harus memerintah untuk memperoleh manfaat terbesar bagi diri sendiri dan negara? Sesetengah sarjana Konfusianisme seperti Xunzi, serta pemikir Legalisme dari Qin, berpendapat sifat semula jadi manusia adalah jahat. Ini memberikan asas kepada kawalan kuasa diraja yang keras dan masyarakat berhierarki. Ada juga yang percaya sifat semula jadi manusia dan alam adalah baik, dan mereka memegang kepercayaan yang serupa dengan Daoisme, iaitu manusia akan berbuat baik tanpa usaha yang disengajakan dan tanpa kawalan politik luar. Confucius sendiri tidak menegaskan sama ada sifat semula jadi manusia itu baik atau jahat. Mencius berpendapat sifat semula jadi manusia adalah baik, tetapi memerlukan pendidikan yang baik, pengaruh luar yang baik dan usaha sendiri untuk memupuk kebaikan itu, jika tidak manusia akan menjadi jahat.
Mencius mengajar bahawa raja boleh digulingkan oleh rakyat biasa, dan sepatutnya begitu. Tanggapan ini sangat berbeza daripada Legalisme, dan juga berbeza daripada ajaran Confucius sendiri yang lazim difahami. Confucius menekankan kepatuhan, walaupun beliau juga menyebut tentang Mandat Syurga. Menurut tanggapan ini, "Syurga" memilih dan menggulingkan pemerintah serta dinasti melalui bencana alam. Beliau menegaskan bahawa bukan sahaja persekitaran luar yang baik dapat membentuk tingkah laku yang betul, malah manusia juga mesti rajin belajar dan memupuk kebaikan dalaman, jika tidak potensi kebaikan mereka akan sia-sia: "Jika jalan tidak dilalui orang, rumput liar akan tumbuh." Tanggapan ini bertentangan sama sekali dengan ideal Daoisme. Namun falsafahnya akhirnya menjadi falsafah politik yang paling popular. Terdapat jalan tengah di dalamnya; satu keseimbangan.
Kehidupan Peribadi
Seperti Confucius, dikatakan beliau juga seorang ahli falsafah yang mengembara ke pelbagai negara, mengajar di istana-istana selama empat puluh tahun. Kira-kira antara 401 SM hingga 221 SM, beliau pernah menjadi pegawai dan sarjana di Akademi Jixia di negeri Qi. Kemudian, beliau bersara kerana kecewa tidak dapat melaksanakan pengaruhnya.
Mulakan
perjalanan
anda